Theo quy định hiện hành, một thiết bị y tế trước khi được sử dụng cho bệnh nhân sẽ phải trải qua nhiều bước, từ cấp phép cho đến lựa chọn nhà thầu. Mỗi quy trình đều được phân rõ trách nhiệm để đảm bảo quản lý hiệu quả, minh bạch.
Quy trình về đấu thầu, mua sắm trang thiết bị y tế hiện nay đã được quy định rõ ràng trong hệ thống pháp luật.
Vì vậy, vụ việc Công ty cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ chuyên cung cấp thiết bị y tế, thuốc… bị Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an) khởi tố ngày 25-7 để điều tra hành vi buôn lậu, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng đã thu hút sự quan tâm của dư luận.
Những thiết bị y tế có giá hàng chục tỉ đồng được công ty trúng thầu vào nhiều bệnh viện khiến nhiều người đặt câu hỏi trách nhiệm các bên liên quan và lỗ hổng nào giúp công ty này trúng thầu trong suốt nhiều năm qua.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự, chia sẻ theo kinh nghiệm và nghiên cứu của mình, ông đánh giá về lý thuyết quản trị rủi ro trong đấu thầu công có ba khâu được đánh giá là “điểm nhạy cảm” cần kiểm soát chặt chẽ hơn, bởi tính chất kỹ thuật chuyên sâu khiến việc giám sát độc lập gặp khó khăn.
Thứ nhất là khâu xây dựng yêu cầu kỹ thuật của hồ sơ mời thầu, vì đây là khâu do chính đơn vị chuyên môn của bệnh viện thực hiện, đòi hỏi kiến thức chuyên ngành sâu.
Thứ hai là khâu xác định giá gói thầu dựa trên báo giá tham khảo, vì chất lượng của khâu này phụ thuộc nhiều vào tính độc lập, khách quan của nguồn báo giá đầu vào.
Thứ ba là khâu thẩm định hồ sơ cấp số lưu hành và cấp giấy phép nhập khẩu, vì đây là thủ tục hành chính có yếu tố thẩm định chuyên môn, quyền quyết định tập trung ở số lượng cán bộ có thẩm quyền hạn chế.
“Nhìn nhận một cách khách quan, đây đều là những khâu đòi hỏi tính chuyên môn hẹp và dễ bị chi phối bởi yếu tố chủ quan.
Đó cũng chính là lý do Luật Đấu thầu 2023 đã đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc “bảo đảm cạnh tranh” tại Điều 6 nhằm thiết lập các hàng rào pháp lý phòng ngừa rủi ro.
Tất nhiên, trong thực tiễn, việc xác định có hay không sự “tác động” ở một vụ việc cụ thể luôn cần dựa trên những chứng cứ vật chất và kết luận chính thức từ các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Tuy nhiên, dưới góc độ quản trị hệ thống, việc nhận diện đúng những “điểm nghẽn” này chính là chìa khóa để chúng ta tiếp tục bịt kín các lỗ hổng chính sách để tránh xảy ra các hậu quả đáng tiếc”, luật sư Duy nhận định.
Theo ông, qua lăng kính quản trị rủi ro, điểm yếu nằm ở chỗ các quy định về xung đột lợi ích vẫn đang thiên về yếu tố “tự giác báo cáo” hơn là một cơ chế rà soát chéo, hậu kiểm thực sự độc lập.
Thực tiễn cho thấy chúng ta không thể chỉ trông chờ vào sự tự giác. Việc dịch chuyển từ cơ chế “đợi báo cáo” sang chủ động giám sát chéo chính là không gian chính sách quan trọng mà pháp luật đang tiếp tục phải hoàn thiện để bịt kín các kẽ hở.
Nguồn: https://tuoitre.vn/thiet-bi-y-te-vao-benh-vien-ai-chiu-trach-nhiem-100260907111431244.htm
